صرف نظر از خودرویی که دارید، سرویس های دوره ای، از اقدامات جدایی ناپذیرِ نگهداری خودرو هستند. به عبارت دیگر هیج تفاوتی ایجاد نمی کند که مالک چه خودرویی هستید، برای تداوم خط بقای خودروتان، سرویس ها باید به موقع و در زمان معین انجام شوند. سرویس، صرفا تنها تعویض روغن و فیلتر ها نیست. بگذارید اینگونه تعریف کنیم که به تعویض و بررسی هر آنچه از قطعات خودروتان که مصرفی است، در زمان مشخص آن، انجام سرویس گفته می شود. قطعات مصرفی شامل طیف وسیعی از اقلام ریز و درشت در خودرو می شوند که در ادامه قصد داریم به مهم ترین آنها بپردازید. با ما همراه باشید تا با جزئیاتی بیشتر، به دانش خودرویی خود، اطلاعات جدیدی اضافه کنید تا خودروتان همواره در سلامت بماند و از خسارات احتمالی آن جلوگیری شود.

سرویس ها شامل چه اقلامی می شوند؟

برخی از قطعات خودرو، تعویضی هستند. تعداد دیگری باید در زمان های مشخص بررسی و در بعضی موارد تنظیم و یا گاهی نیز تمیز شوند. در ادامه، به ترتیب اهمیت و میزان کاربرد، هر کدام را شرح می دهیم.

روغن موتور

روغن موتور اولین و مهم ترین چیزی است که در هر سرویس باید تعویض شود. روغن هیچگاه قابل تمیزکاری نیست. روغن موتور همانطوری که می دانید هیچگاه مصرف نمی شود، اما بر اثر استفاده و گذشت کارکرد مشخصی و یا حتی گذشتن زمان معینی، خواص خود را از دست می دهد و نیازمند تعویض است. مقدار روغن باید به صورت تداومی بازدید شود. در زمانی که سطح روغن موتور پایینتر از min بود، باید مقداری روغن به آن اضافه کنید تا سطح روغن بین دو علامت روی گیج قرار گیرد. زیاد بودن روغن هم (یعنی بیشتر از مقدار max تعیین شده بر روی آن) مشکل آفرین است. مثلا می تواند شمع ها را خیس و روغنی کند و دردسرهای این چنینی به وجود آورد. توجه داشته باشید که اگر از خودرو برای مدتی استفاده نکنید امکان فاسد شدن روغن وجود خواهد داشت و باید با توجه به توصیه های شرکت سازنده، به حداکثر زمان بین تعویض روغن موتور خودرو توجه داشت. اما همچنان معیار اصلی تعویض مرتب آن، کارکرد و مدت زمان است که در خودروهای رنو ، عددی بین 8000 تا 10000 کیلومتر یا حداکثر یکسال می باشد. چند نکته لازم به یادآوری است. 

نکته اول

مسئله زمان و تاریخ انقضا روغن موتور امری پر اهمیت است که کمتر به آن توجه می شود. تصور کنید که مصرف شخصی خودروتان به شکلی است که همواره در شهر و ترافیک هستید. یا اصلا دیر به دیر از خودروتان استفاده می کنید. در چنین شرایطی عامل زمان (که منجر به فاسد شدن روغن به مرور می شود)، معیار تعیین کننده تری است تا کارکرد. به خاطر داشته باشید که روغن تازه، شفاف و روشن است؛ و پس از استفاده کم کم به سمت تیرگی می رود .


نکته دوم

 هنگام تعویض روغن موتور ، حتماً به سطح کیفی API و گریدویسکوزیته روغن توجه کنید. 

ترجیحاََ روغن موتور های ذکر شده در دفترچه راهنمای خودرو را به کار ببرید که در خصوص خودروهای رنو برند elf که از زیر مجموعه های TOTALمی باشد است .

نکته سوم

همیشه باوری وجود داشته که نوع روغن موتور مورد استفاده در یک خودرو باید ثابت بماند و از برند های متفاوتی برای یک خودرو به کار نرود. این اعتقاد کاملا درست است. چون تعویض پی در پی نوع روغن موتور به دلیل متفاوت بودن فرمولاسیون آن ها، ممکن است باعث واکنش شیمیایی و آسیب رسیدن به موتور خودرو شود.

نکته آخر

روغنی که انتخاب می کنید، از مهم ترین عوامل تعیین کننده هزینه نهایی انجام سرویس است. هزینه می تواند با انتخاب روغن موتور ارزان قیمت تا چندین برابر کاهش یابد. به یاد داشته باشید که هر آنی که خودروتان روشن است حتی بدون هیچ حرکتی، موتور در ظرفی از روغن فرایند خود را پیش می برد. درنتیجه اهمیت روغن نیازی به شرح و توضیح ندارد. در انتها اینکه اگر خیلی به روغن موتور اهمیت نمی دهید (عملی که اصلا توصیه نمی کنیم) به گرانروی یا ویسکوزیته آن بنا بر دما و محیط و نوع کارکرد خود دقت کنید. (روغن موتور های با ویسکوزیته بالا تر باعث نرم تر کار کردن و همچنین محافظت موتور می شوند. نقطه ضعف روغن با ویسکوزیته بالا این است که پس از استارت زمان بیشتری طول می کشد تا در تمام اجزای موتور گردش پیدا کند. توجه داشته باشید که روشن کردن موتور بیشتر از کارکردن در حالت عادی موتور را فرسوده می کند.)


فیلتر روغن

فیلتر روغن با توجه به توصیه سازنده  و مشخصات مشخص شده با هر بار تعویض روغن ، باید تعویض شود. این کار ضمن کاهش مصرف سوخت ، باعث افزایش شتاب و عمر موتور خودروی شما می شود.  خساست در این خصوص ، عمر موتور خودروتان را کوتاه خواهد کرد .



فیلتر هوا

هوایی که به محفظه احتراق موتور وارد می شود نیاز به فیلتر و قدری تمیزکاری دارد. از اثرات فیلتراسیون بد هوا می توان به نارسایی در سیستم سوخت رسانی ، تخریب رینگ های پیستون ، کاهش شتاب ، افزایش مصرف سوخت و آلایندگی اشاره کرد. بنابراین تعویض به موقع فیلتر هوا برای افزایش کارایی و بازده موتور ضروری است.


 فیلتر تهویه کابین

یکی از فیلترهای مصرفی درسیستم تهویه مطبوع خودرو فیلتر تهویه کابین است که می بایست در هر سرویس دوره ای خودرو تعویض شود. فیلتر هوای کابین خودرو وسیله ای برای تصفیه ذرات گرفته شده از هوای ورودی مدخل سیستم تهویه خودرو است. این قطعه به بهبود کیفیت و تصفیه هوای داخل خودرو از هرگونه آلایندگی و ناپاکی کمک می کند و باعث کاهش آلرژی سرنشینان به گرد و غبار می شود.


کیت تایم و دینام

بخش قابل توجهی از خودروهای رنو مانند کولیوس ، فلوئنس ، اسکالا نیازی به تعویض تسمه تایم ندارند و فقط کیت دینام دارند که نیازمند تعویض می باشد . اما سیمبل و داستر  پس از کارکرد 60 هزار کیلومتری باید به کیت تایم جدیدی مجهز شوند. منظور از تایم، زمان باز و بسته شدن سوپاپ ها می باشد و برای انتقال نیروی میل لنگ به میل سوپاپ از تسمه تایم خودرو استفاده می شود. برای جلوگیری از پاره شدن کیت تایم باید آن را در زمان های مشخصی که کارخانه تولید کننده خودرو مشخص کرده است، تعویض نمود. اگر عادت به رانندگی در دورهای بالای موتور (بیش از 4000 دور بر دقیقه)، شتاب گرفتن های زیاد و رانندگی پر تنشی دارید، اینجا دقیقا جایی است که باید نگران باشید. تسمه تایم می تواند بر اثر فشار زیاد زودتر از موعد خراب شود. پارگی تسمه تایم یکی از بزرگترین بلاهایی است که می تواند بر خودروتان بیاید. در همان لحظه اول پارگی تسمه، سوپاپ ها کج شده و پیستون و سر سیلندر آسیب جدی می بینند. به همین دلیل است که در خودروهای زیادی به جای تسمه از زنجیر استفاده می شود. گرچه زنجیر در مقابل پارگی مقاومت بیشتری از خود نشان می دهد اما تولید صدای زیاد، استهلاک بسیار بیشتر و وزن بالا ، باعث شده که تسمه در بسیاری از موارد جای زنجیر فلزی را بگیرد.


روغن گیربگس

از جمله روان کننده های مهم در خودرو روغن گیربکس است که با توجه به نوع گیربکس ( دستی یا اتوماتیک ) این مهم است که بر اساس جدول زمان بندی سرویس دوره ای خودرو میزان سطح روعن گیربکس و کیفیت کارایی آن بررسی و در صورت لزوم تعویض شود. زمان تعویض روغن گیربگس اتوماتیک و دستی در هر خودرو متفاوت است و بستگی به دفترچه راهنما خودرو دارد بهتر است  در هر 60000 کیلومتر تعویض شود.

  • صرفه اقتصادی:

روغن گیربگس علاوه بر روان کاری قطعات داخلی گیربکس موجب کاهش دمای داخلی گیربکس شده و مانع از داغ شدن بیش از حد گیربگس می شود. عملکرد ضعیف روغن گیربکس موجب تعویض سخت تر دنده ها و در نتیجه خودرگی آنها می شود که نهایتا منجر به وارد شدن براده های آهن به سیستم گیربگس و در نتیجه خراب شدن آن شود. با توجه به اینکه تعمیرات سیستم گیربگس بسیار پر هزینه است بهتر است به سطح و کیفیت روغن گیربگس اهمیت ویژه ای داده شود تا از ایجاد هر گونه آسیب احتمالی جلوگیری شود.

  • انتخاب روغن گیربکس:

انتخاب روغن گیربگس مناسب برای خودرو بستگی به نوع گیربگس ( اتوماتیک، دستی) دارد. البته در انتخاب نوع روغن گیربگس اتوماتیک باید به استاندارد لازم که از طرف شرکت تولید کننده خودرو تعیین شده است توجه شود. 


روغن هیدرولیک فرمان 

روغن هیدرولیک فرمان همانند روغن موتور، روغن گیربکس و روغن ترمز باید بررسی  شود. این روغن علاوه بر روانکاری قطعات داخلی سیستم هیدرولیک فرمان، باعث انتقال قدرت از سیستم فرمان به چرخ های جلو خودرو می شود. به طور معمول این روغن در خودروهای رنو نیاز به تعویض ندارد .

شمع ها

                             

تعویض و نگهداری شمع ها که وظیفه مشتعل کردن مخلوط سوخت و هوا را در موتور به عهده دارند ، بسیار مهم است. معمولا رانندگان کمی در تعویض شمع ها کم لطفی می کنند. جرقه نامنظم ، استارت نامناسب ، شتاب کم ، احتراق ناقص ، لرزش در دور آرام موتور و دود آبی رنگ اگزوز می تواند نشانه معیوب بودن شمع های خودرو باشد. در نظر داشته باشید که نوک شمع ها نباید اثری از دوده داشته باشد ، چربی و رنگ زدگی از دیگر نشانه های خرابی ان ها می باشد  .


مایع خنک کننده (ضد یخ)

همانطوری که میدانید ضد یخ در زمستان از یخ زدگی و در تابستان از داغ شدن بیش از حد موتور جلوگیری می کند. اما خواص این مایع با گذشت زمان بخشی از خواص آن تغییر می کند ، توصیه می شود حداکثر دوسال یکبار یا مشاهده تغییر رنگ آن را تعویض کنید. 


لنت و روغن ترمز


بازه مناسب تعویض به خود خودرو، کفشکی که انتخاب کرده ایم و بخصوص نحوه رانندگی بستگی دارد و نمی توان نظر کلی داد. عملکرد نامطلوب ترمزها یا تولید صدا در زمان ترمز گرفتن می تواند نشان دهنده زمان تعویض کفشک ترمز در ترمزهای کاسه ای و لنت در ترمز های دیسکی باشد اگر ضخامت کفشک یا لنت کمتر از 5/1 میلیمتر بوده یا سطحش روغنی شده باشد ، آن را تعویض کنید بعد از تعویض لنت ها تا جا افتادن انها باید احتیاط بیشتری نمود چون در غیر این صورت ممکن است پدال ترمز سفت تر یا نرم تر از حد معمول عمل کند و در نهایت شدیدا توصیه می گردد حتما از لنت فابریک خودرو استفاده کنید زیرا استفاده از لنت های غیر اورجینال صرف نظر از اینکه ممکن است به دیسک ها اسیب برساند میتواند تجربه تلخی را به همراه داشته باشد .

روغن ترمز به طور طبیعی رطوبت را جذب کرده و معمولاً بعد از دو سال حدود 3 درصد آب جذب می کند. در ترمزهای شدید این آب بخار می شود و قدرت ترمزگیری کاهش می یابد. بنابراین هر دو سال یک بار یا پس از طی کردن 60 هزار کیلومتر باید مخزن آن تخلیه و روغن جدید در آن ریخته شود.

باتری

باتری وظیفه تامین برق خودرو زمانی که دینام در استراحت است را بر عهده دارد. مانند زمان استارت زدن و روشن کردن خودرو. سیستم های صوتی غیر کارخانه ای، همچنین، استفاده از چراغ و ادوات برقی زمانی که خودرو خاموش است اثر منفی قابل توجهی بر باتری می گذارد. به عبارت دیگر وظیفه اصلی باتری عمدتا روشن کردن خودرو است و بهتر است دیگر با آن کاری نداشته باشید و باقی توسط دینام تامین شود. باتری در زمان فعالیت دینام باید استراحت کند و شارژ شود! هم چنین مشکل شارژ دینام (شارژ کم یا بیش از حد) ،به باتری آسیب جدی می رساند و لازم است در سرویس های ادواری وضعیت باتری با دستگاه مگاترونیک کنترل شود و در زمان تعویض باتری نیز به آمپر و CCA باتری توجه ویژه گردد  .

چرخ و لاستیک

سایش تایر خودرو باید به درستی پیش برود. اصطلاح لاستیک سایی زمانی استفاده می شود که بخشی از لاستیک چرخ هایتان نامتناسب نسبت به بخش های دیگر ساییده می شود. یکی از عوامل موثر بر سایش لاستیک ها، فشار باد داخل لاستیک است. کم باد بودن لاستیک ها و افزایش تماس و بالارفتن اصطکاک آنها باعث افزایش سایش قسمت هایی از تایر که در تماس بیشتری با زمین اند می شود. همچنین میزان نبودن فرمان، مشکل در اکسل و ... در لاستیک سایی تاثیر دارند.اما از دیگر عواقب کاهش باد تایر ها افزایش مصرف سوخت است. از طرف دیگر باد زیاد لاستیک ها هم باعث کمتر شدن تعادل خودرو، کم شدن کیفیت سواری خودرو و ... می شود. در نتیجه همواره فشار درون تایر ها را (طبق آنچه بر خودروتان درج شده) تنظیم کنید و  به تاریخ انقضا لاستیک ها که معمولا چهار سال از تاریخ تولید می باشد و بر روی لاستیک درج شده است ( دو رقم اول از سمت چپ نشان دهنده سال تولید و دورقم بعد هفته تولید می باشد)  در سرویس های ادواری توجه ویژه نمود .


بالانس چرخ ها

لرزش خودرو همواره یکی از مهمترین دلایل عدم راحتی سرنشینان محسوب می شود و با توجه به وضعیت ناهموار جاده ها و خیابان های کشورمان این مشکل بیش از حالت معمول گریبان خودروهای حاضر در ایران را می گیرد.

در ادامه به بررسی برخی از مهمترین علت های لرزش خودرو خواهیم پرداخت .

a-guide-to-motorcycle-tires-part-3-final-48943_5

  • یکی از مهمترین دلایل آسیب دیدگی خودرو ها لرزش های ممتد و بلند مدت آن ها است .
  • زمانی که خودرو دچار لرزش شود بخشی از نیروی تولید شده توسط موتور از بین می رود .
  • بالانس کردن تایر ها به معنی رفع ناهمگن بودن موضعی لاستیک ها و رینگ ها است .
  • رینگ خودرو ها در صورتی که دچار تابیدگی باشد با عبور از هر ناهمواری میزان آن افزایش خواهد یافت .
  • نامتوازن بودن تایر می تواند در سرعت های مختلف دیده شود .
  • یکی از مهمترین آسیب هایی که عدم بالانس بودن تایر به خودرو وارد می کند لاستیک سایی است .
  • بالانس چرخ ها به دو صورت انجام می شود در حالت اول چرخ ها کاملا جدا شده و به صورت مجزا بالانس می شوند که در این حالت سایر ایرادات سیستم تعلیق خودرو مشخص خواهد شد، اما در حالت دوم که چرخ ها جدا نمی شوند و به صورت درجا بالانس می شوند .
  • در صورتی که تایر های جلو دچار ایراد شوند، لرزش در سرعت های بین 80 تا 90 کیلومتر بر ساعت نمود پیدا می کند و عدم توازن چرخ های عقب نیز باعث لرزش در سرعت های 120 تا 140 کیلومتر بر ساعت می شود